Coraz więcej firm wdraża AI bez analizy wpływu na stres, tempo pracy i przeciążenie pracowników
W wielu organizacjach sztuczna inteligencja pojawia się szybciej niż jakiekolwiek procedury bezpieczeństwa.
Systemy AI:
- monitorują wydajność,
- przydzielają zadania,
- analizują tempo pracy,
- tworzą rankingi pracowników,
- generują automatyczne komunikaty i alerty.
Tymczasem z perspektywy BHP może to oznaczać pojawienie się nowych zagrożeń zawodowych — szczególnie w obszarze stresu i przeciążenia psychicznego.
W praktyce coraz częściej pojawia się pytanie:
czy wdrożenie AI może wymagać aktualizacji oceny ryzyka zawodowego?
AI zmienia sposób wykonywania pracy
Ocena ryzyka zawodowego powinna uwzględniać rzeczywiste warunki wykonywania pracy.
Jeżeli pracownik:
- pracuje pod nadzorem systemów AI,
- podlega automatycznej ocenie wydajności,
- otrzymuje zadania generowane przez algorytmy,
- pracuje w oparciu o ciągłe komunikaty i alerty,
- korzysta z systemów wymuszających określone tempo pracy,
to zmienia się:
- organizacja pracy,
- obciążenie psychiczne,
- poziom stresu,
- sposób nadzoru nad pracownikiem,
- tempo wykonywania obowiązków.
A to oznacza, że mogą pojawić się nowe zagrożenia zawodowe, które wcześniej nie występowały na danym stanowisku pracy.
Największe ryzyko? Psychiczne przeciążenie pracowników
W praktyce największym problemem bardzo często nie jest sama technologia, ale sposób organizacji pracy wokół AI.
Najczęściej pojawiające się zagrożenia:
- przeciążenie informacyjne,
- nadmierna liczba komunikatów i alertów,
- presja ciągłej dostępności,
- stres wynikający z monitoringu wydajności,
- obawa przed popełnieniem błędu,
- poczucie ciągłego nadzoru,
- spadek koncentracji,
- zmęczenie psychiczne,
- chaos organizacyjny wynikający z błędnych rekomendacji systemu.
W części firm AI zaczyna realnie wpływać na tempo pracy oraz presję osiągania wyników.
Dotyczy to szczególnie:
- customer support,
- call center,
- HR i rekrutacji,
- logistyki,
- administracji,
- pracy zdalnej,
- stanowisk biurowych wykorzystujących monitoring wydajności.
To nadal odpowiedzialność pracodawcy
Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy to pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.
Dotyczy to również:
- właściwej organizacji pracy,
- ograniczania zagrożeń psychospołecznych,
- dostosowania środowiska pracy do możliwości pracownika,
- reagowania na nowe zagrożenia zawodowe.
Wdrożenie AI nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności za skutki działania systemu.
Jeżeli:
- system powoduje nadmierną presję,
- zwiększa poziom stresu,
- prowadzi do przeciążenia psychicznego,
- wymusza niebezpieczne tempo pracy,
- wpływa negatywnie na koncentrację pracowników,
to nadal obowiązkiem pracodawcy jest ograniczenie ryzyka zawodowego.
Czy ORZ trzeba zaktualizować?
W wielu przypadkach — tak.
Jeżeli wdrożenie AI realnie zmienia sposób wykonywania pracy, warto przeanalizować:
- czy pojawiły się nowe zagrożenia zawodowe,
- czy obecna ORZ nadal odpowiada rzeczywistym warunkom pracy,
- czy konieczne są nowe środki profilaktyczne,
- czy pracownicy zostali odpowiednio poinformowani i przeszkoleni.
W praktyce coraz częściej mówi się o:
- aktualizacji ORZ pod AI,
- ocenie ryzyk psychospołecznych,
- AI governance,
- procedurach bezpiecznego korzystania z AI.
Jak może wyglądać problem w praktyce
Pracownik obsługi klienta korzysta z systemu AI podpowiadającego odpowiedzi.
Jednocześnie system:
- mierzy czas reakcji,
- analizuje skuteczność rozmów,
- tworzy rankingi wydajności,
- generuje alerty dotyczące wyników.
W praktyce może to prowadzić do:
- przewlekłego stresu,
- przeciążenia psychicznego,
- obniżenia koncentracji,
- wzrostu liczby błędów,
- presji ciągłego utrzymywania wysokich wyników.
Są to realne czynniki ryzyka, które mogą wymagać uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego.
Sprawdź, czy Twoja ORZ uwzględnia AI
Kliknięcie nie jest zamówieniem – to tylko opis usługi i zasad współpracy.
AI governance – nowy obszar compliance i BHP
Coraz więcej organizacji wdraża obecnie tzw. AI governance, czyli zasady bezpiecznego korzystania ze sztucznej inteligencji w firmie.
Najczęściej obejmuje to:
- zasady korzystania z AI przez pracowników,
- ograniczenia dotyczące danych,
- procedury zgłaszania błędów systemów AI,
- kontrolę decyzji podejmowanych przez AI,
- szkolenia pracowników,
- analizę wpływu AI na organizację pracy.
W praktyce temat ten coraz częściej łączy:
- BHP,
- HR,
- IT,
- compliance,
- ochronę danych osobowych.
AI w firmie to nie tylko technologia
Dla wielu pracodawców AI nadal jest traktowana wyłącznie jako narzędzie zwiększające efektywność.
Tymczasem z perspektywy BHP może ona wpływać:
- na zdrowie psychiczne pracowników,
- poziom stresu,
- bezpieczeństwo organizacji pracy,
- ryzyko błędów,
- przeciążenie pracowników.
Krótko mówiąc:
wdrożenie AI powinno być analizowane nie tylko przez dział IT, ale również pod kątem bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podstawa prawna: